Interakcje leków z żywnością

Każdej z nas, nawet jeśli ogólnie jesteśmy zdrowe, zdarza się przyjmować jakieś lekarstwa. Zwykłe przeziębienie powoduje, że domowa apteczka rośnie w zabójczym tempie. Wystarczy, że łamią nam się paznokcie lub czujemy się osłabione i nasze kroki od razu kierujemy w stronę apteki, czy sklepu zielarskiego. Łatwy dostęp do informacji, szeroka dostępność leków bez recepty i chęć dbania o zdrowie na własna rękę sprawia, że bez większego zastanowienia (w dobrej wierze!) sięgamy po całą masę lekarstw, w których niestety brak jest informacji na temat interakcji z innymi lekami.

Wystarczy, że sięgniesz po 4 różne środki, a prawdopodobieństwo wchodzenia ich we wzajemne interakcje wynosi prawie 40%. Im więcej ich zażywasz, tym prawdopodobieństwo wzajemnych oddziaływań rośnie. Nie bez znaczenia jest również to co jesz i pijesz. Dzięki wiedzy na temat interakcji w czasie terapii lekami zdecydowanie zwiększasz swoje szanse na powodzenie leczenia.

Skąd się bierze niekorzystne oddziaływanie leków na siebie?

Żywność, suplementy i zioła zawierają wiele związków czynnych biologicznie, dlatego mogą zmieniać działanie lekarstw na etapie ich wchłaniania, metabolizowania, czy wydalania. Pod wpływem niepożądanych połączeń działanie leku może się nasilać lub wręcz przeciwnie jego wchłanianie może słabnąć.

Skutki – zwiększenie lub przyspieszenie wchłaniania.

Wchłanianie niektórych leków na pewno zwiększy się w połączeniu z tłuszczem czy flawonoidami (sok grejpfrutowy) oraz przyjmowaniu ich na pusty żołądek.

Leki w połączeniu z tłuszczem.

Tłuszcz zwiększa i przyspiesza wchłanianie niektórych leków nawet o 300%! Z tłuszczem nie łączymy przede wszystkim leków przciwgrzybiczych, przeciwpasożytniczych i psychotropowych. Leki przeciwgrzybicze w połączeniu z tłuszczem powodują bóle głowy, kaszel i zmiany skórne. Leki przeciwpasożytnicze – suchość śluzówki i bezsenność, natomiast psychotropowe – zaburzenia świadomości i snu oraz napady drgawek.

Leki w połączeniu z flawonoidami (sokiem grejprutowym).

Wiemy, że niektórych leków nie łączy się z sokiem grejpfrutowym. Zawiera on roślinne związki chemiczne zwane flawonoidami, które w normalnych warunkach mają bardzo dobry wpływ na nasz organizm. Solidna dawka flawonoidów w codziennej diecie chroni nas przed atakiem grzybów. Poza grejpfrutami występują głównie w produktach o barwie fioletowej i czerwonej np. aronie, porzeczki, winogrona, papryka czerwona, pomidory, rumianek, lukrecja, miłorząb japoński (ginko biloba).

Niektóre leki w połączeniu z flawonoidami zwiększają ich stężenie we krwi nawet dwunastokrotnie m.in. statyny (leki zmniejszające poziom cholesterolu, leki na nadciśnienie, hamujące stany zapalne), leki przeciwlękowe (zawierajace benzodwuazepiny), leki stosowane przez alergików (przeciwhistaminowe). Każde z tych połączeń jest groźne dla naszego zdrowia, a nawet życia – sok grejpfrutowy połączony z lekami na alergię może skutkować komorowym zaburzeniem rytmu serca.

W przypadku oddziaływania soku grejpfrutowego na leki nie wiadomo jak długa jest lista leków. Zaleca się stosowanie co najmniej 4 – godzinnego odstępu pomiędzy zjedzeniem grejpfruta a zażyciem jakiegokolwiek leku.

Skutki - zmniejszenie wchłaniania.

Nieprawidłowe połączenia mogą skutkować zmniejszeniem wchłaniania danego leku i skuteczności działania nawet o 70%. Pamiętaj, że preparatów żelaza nie wolno popijać herbatą. Błonnik pokarmowy zmniejsza działanie leków antydepresyjnych (artykuł o błonniku i jego występowaniu znajdziesz tutaj, a śniadaniówkę bogatą w błonnik tutaj), a mleko i jego przetwory niektórych antybiotyków (tetracyklina czy fluorochinolony).

Interakcje suplementów diety i ziół z lekami.

Nigdy nie łącz czosnku z paparcetamolem i lekami przeciwgorączkowymi, bo zwiększasz ryzyko uszkodzenia wątroby. Aspiryny nie popijaj kawą, kofeina nasila działanie leku co może prowadzić do jego toksyczności. Leki na cholesterol słabiej są wchłaniane w towarzystwie witamin A, B12, D i K oraz wapnia, cynku i żelaza. Jeśli zażywasz leki przeciwdepresyjne to unikaj preparatów z żeń-szeniem. Takie połączenie stymuluje działanie centralnego systemu nerwowego. Przed zabiegami operacyjnymi warto wstrzymać się przez 7 dni ze stosowaniem takich ziół jak: czosnek, miłorząb, żeń-szeń, dziurawiec, kozłek lekarski.

Jeśli stosujesz suplementy, zioła lub preparaty witaminowe i właśnie rozpoczynasz kurację lekami, zastanów się nad tym czy nie lepiej byłoby zawiesić suplementację. Tu lista jest naprawdę długa. Najczęstsze interakcje zachodzą z wapniem, żelazem, magnezem, witaminą K, witaminą B12, miłorzębem (ginko biloba), dziurawcem, nasionami lnu, czosnkiem, żeń-szeniem, aloesem.

Co należy robić aby uniknąć interakcji?

Zawsze przeczytaj ulotkę i bezwzględnie słuchaj zaleceń lekarza. Każdy lek popijaj wodą, pamiętaj, że kawa, herbata, mleko, soki mogą zaburzać działanie leku w organizmie. Jeżeli lekarz nie zaleci inaczej nie mieszaj leku z posiłkiem (najlepiej zażyć 1-2 godziny przed i po posiłku). W czasie zażywania leku nie zażywaj suplementów witaminowych, ziołowych, czy mineralnych, gdyż mogą zaburzać ich wchłanianie. I nigdy nie łącz leków z alkoholem!

Jeśli zaczynasz brać leki i nie wiesz jak sprawdzić interakcje.

Zawsze możesz skorzystać z wyszukiwarek interakcji:

bil.aptek.pl

lekbezpieczny.pl

Dodatek: Jak spożywać leki zawierające paracetamol?

Na koniec jeszcze kilka słów o działaniu najpopularniejszego i najłatwiej dostępnego środka przeciwbólowego. Paracetamol jest najbardziej skuteczny jeśli jest lekiem w postaci płynnej i popitym wodą. Wówczas już po 20 minutach osiągnie najwyższe stężenie w naszym organizmie. Standardowe połączenie leku w tabletce z wodą (do popicia) osiąga maksymalne działanie po godzinie. Gdy lek w tabletce spożyjemy razem z posiłkiem jego najsilniejsze działanie pojawi się również po godzinie, ale stężenie w organizmie będzie dwa razy słabsze niż w sytuacji gdy popijamy go tylko wodą.